Żeglarz jachtowy wymagania egzaminacyjne

Wymagania egzaminacyjne

EGZAMIN PRAKTYCZNY

1. Egzamin praktyczny obejmuje: 
   - manewrowanie jachtem pod żaglami, 
   - manewrowanie jachtem na silniku, 
   - umiejętność kierowania załogą, 
   - pracę w charakterze członka załogi, 
   - umiejętności z zakresu prac bosmańskich.

2. Umiejętność manewrowania:
   - manewry pod żaglami na jachcie typu slup o długości kadłuba
     > niż 5,5 m - przy sile wiatru (1-5)⁰B,
   - manewry na silniku na jachcie typu slup o długości kadłuba
     > niż 5,5 m - przy sile wiatru (1-5)⁰B,
   - na akwenie manewrowym z dostępnym pomostem wyposażonym w sprawne urządzenia cumownicze i dostępną boją manewrową.

3. Manewry pod żaglami.

3.1. Manewry podstawowe:
   - zwrot przez sztag,
   - zwrot przez rufę,
   - odejście od nabrzeża,
   - dojście do nabrzeża,
   - alarm „człowiek za burtą”.
3.2. Manewry dodatkowe:
   - dojście do boi,
   - odejście od boi,
   - stawanie na kotwicy,
   - zejście z kotwicy,
   - stawanie w dryf.

4. Manewry na jachcie na silniku.

4.1. Manewry podstawowe:
   - odejście od nabrzeża,
   - dojście do nabrzeża,
4.2. Manewry pomocnicze:
   - dojście do boi,
   - odejście od boi,
   - holowanie jachtu.

5. Zakres wymagań.

5.1. Egzamin z manewrowania jachtem :
a) manewrowanie jachtem pod żaglami
- zdający wykonuje na jachcie pod żaglami minimum wszystkie manewry podstawowe wymienione w pkt. 3.1, .
- o ilości , kolejności i rodzaju manewrów decyduje KE ,
b) manewrowanie jachtem na silniku
- zdający wykonuje na jachcie minimum wszystkie manewry podstawowe wymienione w punkcie 4.1,
- o ilości , kolejności i rodzaju manewrów decyduje KE,.
c) umiejętność kierowania załogą
- zdający wykazuje na jachcie pod żaglami umiejętność: kierowania i planowania pracy załogi, wydawania komend i poleceń, egzekwowania ich wykonywania we właściwym momencie przez załogę, podejmowania decyzji związanych z manewrowaniem i eksploatacją jachtu,
d) praca w charakterze członka załogi
- zdający wykazuje na jachcie pod żaglami umiejętność: reagowania na przechyły jachtu (balastowanie) bez polecenia prowadzącego, prowadzenia foka w stosunku do kierunku wiatru i ustawienia grota, prawidłowego wykonywania poleceń prowadzącego jacht, prawidłowego odpowiadania na komendy,
5.2. Egzamin z prac bosmańskich:
- zdający wykazuje umiejętność wiązania 12 wymaganych węzłów oraz usuwania prostych usterek i awarii kadłuba i takielunku,

6. Definicje i interpretacje.

1. Osoba zdająca egzamin z manewrowania jachtem pod żaglami i na silniku powinna samodzielnie sterować jachtem.

2. Brak komend i poleceń wydawanych załodze przez zdającego egzamin może
być traktowane jako brak umiejętności z zakresu kierowania pracą załogi.

3. Za właściwe wykonanie komend i poleceń rozumie się także umiejętność
samodzielnego wykonania wszystkich czynności, których wymaga żegluga
manewrowania danym jachtem.

4. Za prawidłowe wykonanie manewrów pod żaglami uważa się:
a) zwrot przez sztag
- jacht zmienił hals podczas przechodzenia linii wiatru dziobem z zachowaniem zdolności manewrowej w ciągłej, nie przerwanej cyrkulacji, z kursu ostry bajdewind na kurs ostry bajdewind przeciwnego halsu.
b) zwrot przez rufę
- jacht zmienił hals podczas przechodzenia linii wiatru rufą w ciągłej, nie przerwanej cyrkulacji, z kursu pełny baksztag na kurs pełny baksztag przeciwnego halsu.
c) odejście od nabrzeża
- jacht odszedł od nabrzeża przy pomocy żagli i odpłynął na zadanym halsie.
d) dojście do nabrzeża
- jacht doszedł przy pomocy żagli we wskazane przez KE miejsce i zacumował w określony przez nią sposób.
e) alarm „człowiek za burtą”
- ogłoszono alarm, wyznaczono obserwatora, podano środki ratunkowe po nawietrznej „człowieka za burtą” ,
- podejście do „człowieka za burtą” odbyło się na żaglach, na kursie bajdewind, właściwą burtą z prędkością ok. 1 węzła ( ok. 0.5 m/s), w czasie nie dłuższym niż 3 minuty,
- wyznaczono odpowiednio wcześnie osoby do podjęcia „człowieka za burtą” i w zależności od konstrukcji jachtu podjęto go z wody na pokład,
- udzielono „człowiekowi” niezbędnej pomocy,
- utrzymano zdolność manewrową jachtu przez cały czas manewru.
f) dojście do boi
- jacht zatrzymał się w linii wiatru, w odległości skutecznego zasięgu bosaka, a boja znajduje się przed dziobem lub do wysokości want,
- zacumowano jacht przy zrzuconym lub zrolowanym foku.
g) odejście od boi
- jacht po postawieniu żagli i oddaniu cumy dziobowej odszedł od boi na zadany hals.
h) stawanie na kotwicy
- sklarowano kotwicę i przygotowano dostateczną długość liny kotwicznej,
- rzucono kotwicę przy nieznacznym posuwaniu się jachtu do przodu w linii wiatru z jednoczesną cyrkulacją, lub po rozpoczęciu biegu wstecznego,
- zrzucono lub zrolowano foka, w razie konieczności podczas dryfu jachtu w linii wiatru luzowano linę kotwiczną.
i) zejście z kotwicy
- po wyrwaniu kotwicy jacht odszedł na zadany hals,
- dokonano klaru kotwicy i liny kotwicznej.
j) stawanie w dryf
- podczas kursu bajdewind bez luzowania wybranego foka nastąpiło przejście dziobem linii wiatru, ustawiono jacht burtą do wiatru, płetwę steru wyłożono na burtę nawietrzną i utrzymano jacht w dryfie.

5. Za prawidłowe wykonanie manewrów na silniku uważa się:
a) odejście od nabrzeża
- jacht odszedł na zadany kurs.
b) dojście do nabrzeża
- jacht zatrzymał się we wskazanym przez KE miejscu.
c) dojście do boi
- jacht zatrzymał się w linii wiatru, w odległości skutecznego zasięgu bosaka, a boja znajduje się przed dziobem.
- zacumowano jacht i wyłączono napęd.
d) odejście od boi
- jacht po uruchomieniu silnika i oddaniu cumy odszedł od boi na zadany kurs.
f) holowanie pojedynczego jachtu
- gdy na jachcie sklarowano i zamocowano hol, prawidłowo go podano i przeprowadzono zespół holowniczy we wskazane miejsce.

6. Obowiązuje znajomość 12 węzłów: prosty, ratowniczy (dwa sposoby), knagowy, buchta, ósemkowy, refowy, szotowy, flagowy, rożkowy, sztyk, wyblinka, cumowy żeglarski.

7. Stosuje się następujące kryteria ocen:

5 – bardzo dobry
- zdający wykonuje manewry pod żaglami lub na silniku w sposób bezpieczny i skuteczny, powtarzalny i pewny, bez poprawek, potrafi kierować załogą w sposób zdecydowany,

4 – dobry
   - zdający wykonuje manewry w sposób bezpieczny i skuteczny bez poprawek, potrafi kierować załogą,

3 – dostateczny
   - zdający wykonuje manewry pod żaglami lub na silniku w sposób bezpieczny i skuteczny z poprawkami, potrafi kierować załogą w stopniu wystarczającym,

2 – niedostateczny (ocena nie zaliczająca egzamin)
   - zdający nie potrafi wykonać w sposób bezpieczny i skuteczny manewrów , nie potrafi kierować załogą ,
   - ze względu na bezpieczeństwo załogi lub jachtu odebrana została zdającemu komenda podczas egzaminu,


8. Uwagi końcowe.

1. Przed egzaminem praktycznym KE powinna zapoznać zdających z niniejszymi wytycznymi, a po jego zakończeniu - omówić wyniki (szczególnie w przypadku ocen niedostatecznych).

2. KE ma obowiązek zapewnić bezpieczeństwo żeglugi w czasie trwania egzaminu.

3. Na życzenie zdającego KE powinna umożliwić mu zapoznanie się w czasie paru minut z własnościami żeglugowymi jachtu.

4. Jeżeli KE uzna, że wykonywany manewr zagraża bezpieczeństwu załogi lub jachtu, powinna odebrać zdającemu komendę, co oznacza ocenę niedostateczną.

5. KE decyduje o tym czy wykonany manewr był bezpieczny i skuteczny oraz o ocenie egzaminu.

6. Droga przebyta przez jacht i liczba zwrotów może być, co najwyżej dwukrotnie większa od uznanej przez KE za niezbędne.

7. Osoba zdająca egzamin może wykonywany manewr przerwać i powtórzyć go od początku tylko raz.

8. Egzamin z alarmu „człowiek za burtą” odbywa się na otwartym akwenie.

9. Ocena końcowa egzaminu praktycznego jest średnią arytmetyczną z poszczególnych jego członów.


EGZAMIN TEORETYCZNY

1. Egzamin teoretyczny obejmuje sprawdzenie wiadomości z następujących przedmiotów:
   - przepisy,
   - budowa jachtu,
   - teoria żeglowania,
   - locja śródlądowa,
   - meteorologia,
   - ratownictwo.

2. Wiedzę z zakresu wiadomości teoretycznych należy sprawdzić w formie:
   a) egzaminu pisemnego do wyboru przez KE.
      - pisemne odpowiedzi na pytania,
      - rozwiązanie testu,
   b) ustnych odpowiedzi na pytania.

3. O wyborze formy egzaminu teoretycznego oraz pytaniach decyduje Komisja Egzaminacyjna.