Podstawowe wiadomości

Podstawowa budowa jachtu na przykładzie łodzi klasy Puck:

 

· jabłko - jeden z dwóch typów zakończenia topu masztu, działa podobnie jak środki ratunkowe podłożone pod top w czasie wywrotki jachtu, zapobiega tzw. grzybkowi

·  top masztu – szczyt masztu

·  maszt – stałe pionowe drzewce, ustawiony jest w osi jachtu. Zadaniem masztu jest utrzymanie żagli i przenoszenie siły aerodynamicznej na kadłub jednostki

·  achtersztag – lina olinowania stałego, która biegnie od topu masztu do rufy. Utrzymuje maszt w płaszczyźnie podłużnej jachtu

·  dziób – przednia część jachtu

·  rufa – tylnia część jachtu

·  burta – bok kadłuba      

·  kadłub – główna część jachtu, składająca się ze szkieletu, poszycia i pokładu

·  grot – główny żagiel

·  fok – przedni żagiel usytuowany bliżej dziobu niż grot

·  sztag – lina olinowania stałego, która stabilizuje omasztowanie w płaszczyźnie podłużnej jachtu. Sztag biegnie od masztu do dziobu

·  wanta - lina olinowania stałego, podtrzymuje i usztywnia maszt w płaszczyźnie prostopadłej do płaszczyzny symetrii kadłuba

·  saling – rozpórka zwiększająca kąt między olinowaniem stałym a osią masztu

·  bom – pozioma belka zamocowana do masztu za pomocą przegubu (pięty). Drugi koniec bomu (nok) jest wolny [ uwaga na głowy podczas zwrotów ;) ]

·  rumpel – drążek za pomocą, którego możemy sterować jachtem


Osprzętem jachtu żaglowego nazywa się urządzenia stosowane do żaglowego napędu jachtu. Osprzęt jachtu możemy podzielić na stały i ruchomy (takielunek). Do osprzętu stałego zaliczamy:

  • omasztowanie,
  • olinowanie stałe,
  • drobny osprzęt pokładowy,

   Do osprzętu ruchomego (takielunku) zaliczamy:

  • omasztowanie ruchome,
  • olinowanie ruchome,
  • żagle
  • drobny osprzęt żaglowy.
  • Olinowanie stałe i ruchome

Budowa żagla trójkątnego i gaflowego

Żagiel to płat tkaniny składający się z brytów ( pasów tkaniny ).
 · Krawędzie żagla nazywa się likami ( na żaglu klasy Puck zaznaczone niebieskimi strzałkami ),
lik przedni – przy maszcie lub sztagu, lik dolny – przy bomie, lik wolny – naprzeciw liku przedniego
· Rogi żagla ( strzałki koloru zielonego ): róg pikowy, gaflowy, halsowy, szotowy, fałowy
· Refbanta – wzmocniony pas żagla,  osadzone są w nim remizki ( okucie wzmacniające otwór w żaglu) , przez które przechodzą refsejzingi ( inaczej reflinki) – linki wykorzystywane do refowania żagla
· Szkentla ( Refszkentla) – linka naciągająca róg szotowy żagla ( zrefowanego żagla )
· Hals (Refhals) – linka naciągająca róg halsowy żagla ( zrefowanego żagla )
· Topenanta – lina podtrzymująca  bom, biegnie od topu masztu do noku bomu
· Fał – lina służąca do podnoszenia i opuszczania żagla
· Znak klasowy – znak informujący o przynależności do danej klasy
· Kieszeń z listwą - zazwyczaj jest ich kilka i znajdują się na liku tylnym.  Listwy  usztywniają lik i zapobiegają jego niekorzystnemu zawijaniu się do wewnątrz żagla, wykonane są z drewna lub tworzyw sztucznych
· Raksy - rodzaj karabińczyka służącego do mocowania żagli trójkątnych do sztagu
· Okno - fragment przezroczystego tworzywa sztucznego wszyty w specjalnie w tym celu wycięty otwór w żaglu, znajdujący się na wysokości oczu osoby sterującej jachtem
· Pik - nok gafla
· Garda - zakończenie pięty gafla
· Gafel - ustawione ukośnie drzewce, zaczepione jednym końcem do masztu, do którego umocowany jest górny lik żagla


  • Rodzaje ożaglowania

W zależności od rodzaju żagla wyróżnia się ożaglowania:

- łacińskie
- lugrowe
- rozprzowe
- gaflowe
- Marconi-bermudzkie
- rejowe

 

  • Najpopularniejsze typy osprzętu żaglowego:

-> ket – jednostka o  jednym maszcie (grotmaszt) i jednym żaglu (grot)
-> slup i sluter – jednostka o jednym maszcie (grotmaszt) i dwóch żaglach ( fok i grot )
-> kuter – jednostka z jednym masztem umiejscowionym blisko środka kadłuba, co umożliwia postawienie większej liczby żagli przednich np. fok, kliwer, latacz, grottopsel
-> kecz – jednostka dwumasztowa (grotmaszt, bezanmaszt), o pierwszym maszcie wyższym, noszący na wszystkich masztach ożaglowanie skośne, tylny maszt znajduje się w obrębie konstrukcyjnej linii wodnej, a urządzenie sterowe znajduje się za ostatnim masztem ( patrząc od dziobu )
-> jol – jednostka dwumasztowa, grotmaszt znajduje się w pobliżu środka wyporu jednostki, oraz dodatkowo szczątkowy, bardzo mały maszt wysokości ok. 1/3 głównego, posadowiony daleko na rufie, a urządzenie sterowe umiejscowione jest przed ostatnim masztem ( patrząc od dziobu )

 

  • Żagle pomocnicze:

- genua – używana na kursach ostrych
- spinaker, genaker – lekki balonowy żagiel stawiany na kursach pełnych ( żegluga z wiatrem )
- fok sztormowy i trajsel ( grot sztormowy ) – żagle sztormowe



Cumowanie

Do cumowania, czyli przymocowania jachtu do nabrzeża, służą głównie cumy i szpringi, czasem muring, rzadziej bresty. W porcie cumować można dziobem, rufą lub równolegle do pomostu, tzw. longside. Wszystko zależy od warunków panujących w danym porcie.

 

  • Cuma dziobowa – lina biegnąca od dziobu jachtu do przodu
  • Cuma rufowa – lina biegnąca od rufy jachtu do tyłu
  • Szpring dziobowy - lina cumownicza łącząca dziób jachtu z polerem na nabrzeżu umieszczonym przy jego śródokręciu ( od dziobu w kierunku rufy )
  • Szpring rufowy - lina cumownicza łącząca rufę jachtu z polerem na nabrzeżu umieszczonym przy jego śródokręciu ( od rufy w kierunku dziobu)
  • Odbijacze – to przedmioty pochłaniający energię uderzenia jachtu o nabrzeże lub inną jednostkę w czasie manewrów lub podczas postoju oraz zabezpieczający burtę przed uszkodzeniami na skutek tarcia.
  • Brest - lina działająca prostopadle do osi jachtu. Bresty stosowane są rzadko, jako dodatkowe liny cumownicze (oprócz cum i szpringów) np. podczas dużego zafalowania w basenie portowym.

 

  • Muring – lina służaca do cumowania jachtu prostopadle do nabrzeża. Jeden koniec muringu jest zamocowany do nabrzeża a drugi do zatopionego w wodzie obciążenia

W przypadku konieczności podania na ląd cumy lub szpringu z dużej odległości korzystamy z rzutki. Rzutka to cienka lina z ciężarkiem na jednym końcu.


Locja

Locja jest to dział wiedzy zajmujący się badaniem i opisem akwenów oraz ich oznakowaniem, aby żegluga po nich była jak najbezpieczniejsza.

Jako że znajdujemy się nad Zatoką Pucką, zajmiemy się wszystkim tym co możemy tu spotkać.
Znaki boczne

Śródlądzie:

Prawa strona szlaku żeglownego - gdy płyniemy zgodnie z oznakowaniem szlaku, znak ten mijamy prawą burtą. Natomiast gdy płyniemy w kierunku przeciwnym do kierunku oznakowania szlaku (np. pod prąd rzeki), to mijamy go lewą burtą.
UWAGA! Na Zatoce Puckiej i innych europejskich akwenach morskich wchodząc do portu widzimy taki znak z LEWEJ strony.

  • kolor - czerwony,
  • kształt - walec (z daleka widoczny jako prostokąt), lub tyka ze znakiem szczytowym,
  • znak szczytowy - czerwony walec lub wiecha na żerdzi,
  • światło - czerwone, rytmiczne, rytm dowolny.

Śródlądzie:

Lewa strona szlaku żeglownego - gdy płyniemy zgodnie z oznakowaniem szlaku, znak ten mijamy lewą burtą. Natomiast gdy płyniemy w kierunku przeciwnym do kierunku oznakowania szlaku (np. na jeziorze z północy na południe), to mijamy go prawą burtą.
UWAGA! Na Zatoce Puckiej i innych europejskich akwenach morskich wchodząc do portu widzimy taki znak z PRAWEJ strony.

  • kolor - zielony,
  • kształt - stożek (z daleka widoczny jako trójkąt) lub inny ze znakiem szczytowym,
  • znak szczytowy - zielony stożek lub żerdź bez wiechy,

światło - zielone, rytmiczne, rytm dowolny


Znaki kardynalne

Jednym ze sposobów pokazania niebezpieczeństwa na wodzie jest wykorzystanie do tego kardynalnych (stąd nazwa znaków) kierunków geograficznych: północy, południa, wschodu i zachodu. Wskazują one, od której ich strony możemy przepłynąć. Np. jeśli mamy znak zachodni, oznacza on, że bezpieczna droga wiedzie po zachodniej stronie znaku.

Jak je łatwo rozpoznać? Gdy poznamy pewną zasadę, która obowiązuje znaki kardynalne, łatwo będzie nam je zapamiętać i rozpoznawać. Znak szczytowy znaku kardynalnego to dwa czarne trójkąty o różnym ustawieniu. Najłatwiej zapamiętamy je tak:

  • N - znak północny, można skojarzyć dwa trójkąty skierowane wierzchołkami do góry jako oznakowanie z map - północ jest na górze mapy, trójkąty na znaku skierowane są ku górze;
  • S - znak południowy, można skojarzyć trójkąty skierowane wierzchołkami do dołu z mapą - południe jest na dole mapy.
  • E - znak wschodni, dwa trójkąty skierowane wierzchołkami na zewnątrz. Znak ten wygląda trochę jak gruba ruska baba, a że Rosja znajduje się na wschód od nas, to łatwo skojarzyć babę ze znakiem.
  • W - znak zachodni, dwa trójkąty skierowane wierzchołkami do siebie. Znak ten przypomina szczupłą dziewczynę. Można skojarzyć z Francuzką, one dbają o linię i zazwyczaj są szczupłe. A Francja znajduje się na zachód od nas.

Zapamiętanie znaku szczytowego mamy już za sobą. Jak zapamiętać kolory? Sposób jest bardzo prosty. Znając już znaki szczytowe należy zapamiętać, że wierzchołek trójkąta wskazuje, gdzie ma być na znaku kolor czarny.

A jak rozpoznać znak kardynalny w nocy? Też jest to proste. Światło wszystkich znaków kardynalnych jest białe. Aby zapamiętać charakterystykę światła, trzeba spojrzeć na zegarek.

Zapamiętajmy poniższą zasadę:

  • N - na zegarku godzina 12. Znak północny powinien więc mrugać 12 razy, ale komu by się chciało tak dużo liczyć. Mruga więc cały czas. [Światło migające 50, 60, 100 lub 120 błysków na minutę]
  • E - na zegarku godzina 3. Znak wschodni mruga 3 razy, a potem robi przerwę i zaczyna od nowa. Do trzech to jeszcze damy radę zliczyć. [Światło migające grupowe, trzy błyski w grupie, okres 10 lub 15 sekund]
  • S - na zegarku godzina 6. Znak południowy mruga 6 razy, po czym daje jeszcze dodatkowy dłuższy błysk i następuje przerwa. Ten błysk jest po to, aby łatwo odróżnić go od znaku zachodniego, o którym za chwilę. [Światło migające złożone M(6)+Bl, okres 10 lub 15 sekund]
  • W - na zegarku godzina 9. Znak ten mruga 9 razy. Jak się komuś nie chce liczyć, to jeżeli jakiś znak będzie sobie sporo mrugał, a potem robił przerwę, to jest to właśnie znak zachodni (właśnie po to południowy dodaje sobie jeszcze jeden długi błysk na końcu - aby go leniuchy nie mogły pomylić z zachodnim). [Światło migające grupowe, 9 błysków w grupie, okres 10 lub 15 sekund

Znak bezpiecznej wody

   Znak ten wskazuje, że wokół niego woda jest bezpieczna, żeglowna. W nocy jest to światło białe, izofazowe, przerywane, lub jeden długi błysk co 10 sekund. Znak ten najczęściej stoi na środku szlaku żeglownego, na początku podejścia do lądu, może służyć do wskazywania osi toru wodnego. Malowane w czerwono białe pionowe pasy.

Znak odosobnionego niebezpieczeństwa
Stosuje się go do oznaczenia niebezpiecznego miejsca o ograniczonym zasięgu, umieszczone bezpośrednio nad przeszkodami, wokół znaku woda jest żeglowna.
Kolor czarny z jednym lub kilkoma poziomymi czerwonymi pasami. Znak szczytowy w kształcie dwóch czarnych kul, jedna nad drugą.
Światło białe, rytm: błyskowe grupowe podwójne (Bł(2)).

Oznakowanie akwenów zamkniętych dla ruchu żeglugowego lub akwenów o ograniczonym ruchu żeglugowym.

Znaki o kształtach dowolnych, bez znaków szczytowych, kolor żółty, w nocy światło żółte rytmiczne.
Na Zatoce Puckiej istnieją też strefy zamknięte, usankcjonowane zarządzeniami porządkowymi Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni, gdzie jedną z nich jest słynna strefa "prezydencka" w pobliżu Juraty.

Sieci rybackie - w teorii powinny występować następujące oznaczenia sieci:

-flaga czarna: oznacza sieć głębinową, a więc dla żeglarzy bezpieczną, obok której można przepływać, najlepiej od strony zawietrznej,

-flaga czerwona: oznacza sieć powierzchniową, a więc potencjalnie problematyczną dla żeglugi.
Sieć powierzchniowa jest rozciągnięta na powierzchni wody i powinna być oznakowana tyczkami z czerwonymi flagami, przy czym tyczki skrajne powinny być oznaczone dwiema flagami czerwonymi. Tak więc jeśli zauważymy flagę czerwoną, to trzeba poszukać tyczki z podwójną flagą, za którą już można bezpiecznie przepłynąć. 

Niestety rybacy potrafią stosować swoje własne systemy oznakowania dlatego podczas żeglugi w pobliżu sieci trzeba zachować szczególną ostrożność.

Kilka przydatnych pojęć i informacji dot. locji:

- szlak żeglowny (farwater) -  jest to wydzielona część drogi wodnej, po której żegluga może przebiegać bezpiecznie

- nabieżnik –  to dwa znaki umieszczone w jednej linii, tylny nabieżnik jest zawsze wyższy. Gdy płyniemy prawidłowo, znaki znajdują się jeden nad drugim. Bardzo często są drogowskazami przy wejściach o portów.


Meteorologia

Nauka o atmosferze ziemskiej. Bada i opisuje zjawiska fizyczne procesów atmosferycznych, które określają pogodę i klimat danego obszaru.

Skala Beauforta - skala określająca siłę wiatru. Zasadniczą jej cechą jest możliwość oceny siły wiatru na podstawie obserwacji powierzchni morza lub obiektów na lądzie, a więc bez wykorzystywania przyrządów pomiarowych.


Chmury

Zbiory zawieszonch w atmosferze bardzo małych kropelek wody, kryształków lodu, kurzu itp. Są one produktem kondensacji pary wodnej w powietrzu na skutek spadku temperatury wraz z wysokością.
Chmury pod względem kształtu dzielą się na :
- warstwowe ( stratus )
- kłębiaste ( cumulus .
Ze względu na niepowtarzalność budowy oraz ich wyglądu sklasyfikowano określając ich rodzaje:


Bryza

Bryzy są wiatrami lokalnymi wiejącymi w cyklu dobowym wskutek różnicy temperatur między morzem a lądem. W dzień ląd szybko się nagrzewa i osiąga wyższą temperaturę niż woda. Ciepłe powietrze unosi się do góry co powoduje lokalny spadek ciśnienia. Powietrze przepływa z obszaru wyższego ciśnienia panującego nad wodą do obszaru niższego ciśnienia nad lądem. Dlatego wiatr wiejący od wody do lądu w porze dziennej nazywa się bryzą dzienną (morską).
W nocy sytuacja się odwraca i nad bardziej nagrzaną wodą powstaje niż a nad chłodnym lądem wyż, przez co wiatr wieje od lądu do wody. Taki ruch powietrza nazywa się bryzą nocną (lądową).


Zjawisko dyszy - jest przejawem wpływu podłoża na zmianę prędkości wiatru. Wszelkie nierówności terenu spowalniają przepływ wiatru i odwrotnie otwarta, płaska przestrzeń pozwala masom powietrza przemieszczać się szybciej. Zjawisko to nasila się, gdy wysoki brzeg przedzielony jest wąską pozbawioną przeszkód przestrzenią.

Zjawisko odbicia

Odbicia wiatru najczęściej występują na akwenach otoczonych lasem lub wysokim brzegiem. Bogato ukształtowany, wysoki brzeg powoduje często zmiany kierunku i siły wiatru. Decyduje o nich np. las na brzegu i miejsce, na którym go właśnie wycięto, wysoki brzeg i głęboka w nim dolina, wysokie domy, a nawet prostopadła do brzegu ulica – wszystko to z odniesieniem do kierunku wiatru – na ląd, z lądu, wzdłuż brzegu. Przeszkody zakłócają przepływ strug powietrza
zmieniając kierunek wiatru i siłę, utrudnia to manewrowanie jachtem i dezorientuje mniej doświadczonych żeglarzy.

Cytaty

„Dopóki słyszę morze - żyję. Lecz z każdym rokiem muszę podchodzić bliżej...”

Axel Liffner

Pogoda

Polecamy

  • Regaty

    Regaty

  • HOM Puck

    Galeria zdjęć HOM Puck

  • Regaty Zamknięcia Sezonu o Puchar Wójta Gminy Puck Pana Tadeusza Puszkarczuka
  • Regaty Zamknięcia Sezonu o Puchar Wójta Gminy Puck Pana Tadeusza Puszkarczuka
  • Regaty Zamknięcia Sezonu o Puchar Wójta Gminy Puck Pana Tadeusza Puszkarczuka
  • Regaty Zamknięcia Sezonu o Puchar Wójta Gminy Puck Pana Tadeusza Puszkarczuka
  • Regaty Zamknięcia Sezonu o Puchar Wójta Gminy Puck Pana Tadeusza Puszkarczuka
  • Regaty Zamknięcia Sezonu o Puchar Wójta Gminy Puck Pana Tadeusza Puszkarczuka